Anasayfa › Site Dışı SEO
Site Dışı Seo
Site dışı SEO, adınızın sitenizin dışında başına gelenlerle ilgilenir: adınızla açılan taklit hesaplar, ekranda görünen mekânınıza yönelen ilgi, yurt dışındaki üretici dizinleri ve parayla vaat edilen ansiklopedi maddeleri.
Site Dışı SEO Adınızla Açılmış Taklit Hesaplar ve Sahte Mağazalar İçin Ne Yapar?
Derik’te zeytinyağı üreten bir ailenin telefonu çalar. Arayan kadın öfkelidir: parayı günler önce yatırmış, yağ hâlâ gelmemiştir. Evin oğlu deftere bakar; böyle bir sipariş yoktur. Kadın alışveriş yaptığı hesabın adını okur: ailenin markasıdır, yalnızca sonuna bir harf eklenmiştir. Fotoğraflar da onların sitesinden alınmıştır. Site dışı SEO, adınıza başka yerlerde söylenenlerle uğraşır; adınızı takınmış bu hesap da onun işidir.
Sahte hesabın yöntemi her yerde benzerdir. Adınızı ve logonuzu alır, ürün fotoğraflarınızı sitenizden indirir, fiyatı yarıya çeker ve “bugüne özel” der. Ödemeyi bir hesaba havale ile ister, parayı alınca susar. Aldatılan alıcı hesabı değil, sizi tanır; öfkesini de size getirir. Telefonunuzu arar ya da gerçek profilinizin altına, sizden hiç alışveriş yapmadığı hâlde, kırgın bir yorum bırakır.
İlk iş kayıt tutmaktır, çünkü hesap yarın silinip başka adla açılabilir. Ekran görüntüleri alınır; hesabın bağlantısı, görüldüğü tarih ve aldatılan kişilerin yazdıkları bir dosyada toplanır. Sonra hesap, açıldığı platforma, yani o sosyal medya ya da alışveriş sitesine, kendi gerçek hesabınızdan bildirilir. Çoğunda bunun için ayrı yollar vardır: adınızı taklit eden hesap bildirimi ve izniniz olmadan alınmış fotoğraflar için kopya içerik bildirimi.
Aynı gün sitenize ve gerçek profillerinize sakin bir not konur: “Satış yaptığımız hesaplar ve sitemiz şunlardır; bunların dışındaki hesaplar bize ait değildir.” Not kızgın yazılmaz, kimseyi suçlamaz; yalnızca doğru adresleri sayar. Müşterilerinizden de sahte hesabı bildirmelerini rica edersiniz; birden çok kişiden gelen bildirim platformun dikkatini daha kolay çekebilir. Not, sahte hesap kapandıktan sonra da bir süre yerinde bırakılır.
Asıl korunma, gerçeğinizin kolay tanınmasıdır. Adınız her yerde aynı yazılır; siteniz gerçek profillerinize, profilleriniz de sitenize bağlantı verir; sitede açık adresiniz ve telefonunuz durur. Böylece kuşkulanan alıcı tek aramayla doğrusunu bulur. Kopyalanan şey bir hesap değil de sitenizin kendisiyse başvurulacak yer değişir: kopya siteyi yayında tutan barındırma firmasının şikâyet adresi ve arama motorunun kopya içerik için açtığı kaldırma başvurusu.
Hukuki adımlar avukatın işidir; biz hukuk görüşü vermeyiz. Kararı platform verir; bu haftalar sürebilir. Ücretsiz çekül, yani taş işçisinin şakul diye de andığı ağırlıklı ip, sitenize dışarıdan tutulurken adınız da aratılır; işletme hakkında başka yerlerde söylenenler onun baktığı dört yerden biridir. Orada görülen sahte hesap, site dışı SEO için hemen yazılacak bir oynak taştır: yerinden oynamış, üstündekini de oynatan parça.
Mekânınız Bir Dizide, Filmde ya da Gezi Programında Göründüğünde Bu İlgi Sitenize Nasıl Taşınır?
Bir çekim ekibi, eski şehirde terası ovaya bakan bir kahvede üç gün çalışır; masalar kaldırılır, kablolar döşenir, sonra herkes gider. Aylar sonra bölüm yayımlanır. O akşam telefonlara aynı soru yazılmaya başlar: “O teraslı taş kahve nerede?” Kahvenin sitesinde ise çekimden tek satır söz edilmez. Soruyu soranların çoğu, cevabı kahvenin kendisinden değil, başka sitelerden öğrenir.
Bu ilgi çoğu zaman birkaç hafta sürer ve bir yere akmak zorundadır. İşletmenin soruya cevap veren bir sayfası yoksa ziyaretçiyi başkaları toplar: “çekim yerleri” listeleri hazırlayan haber siteleri, gezi yazıları, video açıklamaları. Bunların bir bölümü mekânın adını yanlış yazar, bir bölümü yerini karıştırır, pek azı sitenize bağlantı verir. İnsanlar mekânı bulur belki; ama saatinizi, rezervasyon yolunuzu sizden öğrenmemiş olur.
Yapılacak iş, sitede bu soruya ayrılmış tek bir sayfa açmaktır. Sayfa yalın konuşur: evet, çekim burada yapıldı; şu sahneler terasta, şu sahneler avluda çekildi. Ardından ziyaretçinin asıl merak ettikleri gelir: mekân hangi gün ve saatlerde gezilebilir, yalnızca fotoğraf çekmek isteyen içeri alınır mı, masa ya da oda nasıl ayırtılır? Yapımın adı yazıyla anılır; ötesine geçilmez.
Sayfada yalnızca kendi çektiğiniz fotoğraflar durur. Yapımın sahne görüntüleri, afişi, logosu ve oyuncuların fotoğrafları yapımcıya ya da oyuncuya aittir; izin alınmadan kullanılmaz. İşletmenin adı da yapımın adıyla değiştirilmez. Tabelaya bir dizi adını yazmak başkasının markasını kullanmak anlamına gelebilir; üstelik harita kaydınız, yorumlarınız ve sizi yıllardır tanıyan müşterileriniz eski adınıza bağlıdır. Yayın biter, adınız size kalır.
Sayfa tek başına bırakılmaz. Harita kaydınızdan ve sosyal medya profillerinizden ona bağlantı verilir; yayın akşamı arayan kişi profilinize düşse bile doğru sayfaya varır. Yapımın ya da programın kendi sitesine de kibar bir ileti yazılır: çekim yapılan yerleri listeliyorlar mı, listeliyorlarsa mekânın adı ve adresi doğru yazılmış mı? Cevap gelmeyebilir; gelirse bu, adınızın geçtiği güvenilir bir sayfa demektir.
İlgi söndüğünde sayfa kaldırılmaz; menünün önünden çekilir ve mekânın hikâyesinin bir parçası olarak yerinde kalır. Yıllar sonra o bölümü yeniden izleyen biri yine arar, yine sizi bulur. Site dışı SEO açısından ekranda görünmek tek başına kazanç değildir; kazanç, o günlerde adınızı ananların doğru adı yazması ve doğru adrese yol vermesidir. Sayfanız bunun dayanağıdır.
Yurt Dışındaki Alıcının Baktığı Üretici Dizinlerinde Yer Almak Neyi Gerektirir?
Başka bir ülkede cephe kaplaması için sarı kireç taşı arayan bir alıcı, arama kutusuna Türkçe bir söz yazmaz. Kendi dilinde yayımlanan bir üretici dizinini açar; ülkeyi ve ürünü seçer, karşısına çıkan firmaları sırayla gezer. Mardin ilinde bu taşı kesen bir ocak o listede yoksa, alıcı için hiç var olmamıştır. Sitesinin Türkçe sayfaları ona ulaşmaz.
Üretici dizini, firmaları ürününe ve ülkesine göre sıralayan bir sitedir; yurt dışındaki alıcı tedarikçi ararken çoğu zaman oradan başlar. Taş ocağı için de, sabun üreten atölye için de, Kızıltepe’de tahıl ticareti yapan firma için de durum aynıdır. Dizinde yer almak bir satır doldurmaktan ibaret görünür; oysa o satırın arkasında, alıcının soracağı her şeye hazır bir işletme bulunmalıdır.
Kayıt dört şeyi doğru söylemelidir. İlki addır: firma adı Latin harfleriyle tek bir biçimde yazılır ve faturada, sitede, dizinde hep o biçim kullanılır. İkincisi, gerçekten ne ürettiğinizdir; satmadığınız ürün kategorisine girilmez. Üçüncüsü kapasitedir ve ihtiyatla yazılır, çünkü karşılayamayacağınız bir rakam ilk büyük siparişte karşınıza çıkar. Dördüncüsü belgelerdir: yalnızca elinizde olan, süresi geçmemiş olanlar.
Kaydın yanında üç şey daha gerekir. Ürünün ve tesisin gerçek fotoğrafları: ocağın, kesim hattının, yüklemeye hazır paletlerin. O dilde yazılan iletiye o dilde cevap verebilen bir kişi; günlerce cevapsız kalan ilk mesaj, alıcının gözünde kapalı bir kapıdır. Bir de kendi sitenizde, aynı dilde yazılmış bir sayfa: dizindeki kayıt oraya bağlanır, alıcı ayrıntıyı sizin sayfanızdan okur.
İki tuzağa dikkat etmek gerekir. Birincisi ücretli “altın üyelik” teklifleridir: ödemeden önce paranın karşılığında somut olarak ne verildiği, kaydınızın nerede ve kimlere gösterileceği sorulur; cevabı bulanık kalan teklif bekletilir. İkincisi, hiç başvurmadığınız bir dizinden gelen ve fatura gibi düzenlenmiş yazılardır. “Kaydınızı yenileyin” diyen böyle bir kâğıdı ödemek, hiç istemediğiniz bir hizmeti satın almış olmak anlamına gelebilir.
Bakılan birkaç kayıt, unutulmuş pek çok kayıttan değerlidir. Eski telefonu ve kapanmış e-posta adresiyle duran bir kayıt, sizin adınıza yanlış konuşmayı sürdürür. Bu kayıtlar için sıralama sözü verilemez; yaptıkları iş, alıcının baktığı yerde doğru bilgiyle durmanızdır. Site dışı SEO taş listesinde, yani onayınızı bekleyen aylık işler arasında her kayıt ayrı satırdır: hangi dizin, kim cevaplıyor, son bakım hangi ay yapıldı?
Adınıza Bir Ansiklopedi Maddesi Açtırmak İşe Yarar mı?
Mardin merkezde, eski sokaklarda düğün fotoğrafı çeken bir fotoğrafçının e-posta kutusuna bir öneri gelir: parasını öderse adına çevrimiçi bir ansiklopedide madde yazılacak, yayına da alınacaktır. İletide, adını aratanların onu artık “ansiklopedide” göreceği söylenir. Öneri kulağa hoş gelir; işini yıllardır yapan birinin bir maddesi neden olmasın? Olmamasının nedeni, ansiklopedinin kimin yazılacağına kendi kuralıyla karar vermesidir.
Herkesin yazabildiği, gönüllülerin denetlediği açık ansiklopedilerde ölçü şudur: bir konu hakkında madde açılması için, o konudan bağımsız ve güvenilir kaynakların onu uzun uzun yazmış olması beklenir. Bir işletmenin var olması, işini iyi yapması, müşterisinin çok olması ya da ücret ödemesi bu ölçüyü karşılamaz. Karar, konu hakkında başkalarının ne yazdığına bakılarak verilir; konunun sahibinin ne istediğine göre değil.
İşletmenin kendi yazdığı ya da parayla yazdırdığı maddeler çoğu zaman kısa sürede fark edilir ve silinir; gönüllüler tanıtım kokan cümleyi tanır. Bu yüzden “ücret karşılığında adınıza madde” diyen kişi, kendisine ait olmayan bir şeyi satmaktadır: maddenin yayında kalacağına söz veremez, çünkü buna o karar vermez. Silinen bir maddenin tartışma kaydı ise adınızla birlikte açıkta kalabilir.
Küçük bir işletme için daha değerli olan, böyle bir maddenin dayanacağı türden kaynaklarda doğru anılmaktır. Yerel basında işinizi anlatan bir haber, üyesi olduğunuz meslek odasının sayfasındaki satır, zanaatınızı konu alan bir kitap ya da üniversitede yapılmış bir çalışma buna örnektir. Bunlar tek tek küçüktür; ama adınızı arayan kişinin karşısına sizin yazmadığınız, güvenilir sayfalar çıkarır.
Bir de bağlantı meselesi vardır. Açık ansiklopedilerde dışarıya verilen bağlantıların koduna genellikle küçük bir işaret konur; bu işaret arama motoruna “bu bağlantıyı tavsiye sayma” der. Yani bir maddede sitenizin adresi geçse bile, o bağlantı çoğu zaman başka bir sitenin size kendi isteğiyle verdiği bağlantı gibi değerlendirilmez. Okur ona dokunup sitenize gelebilir; ama bağlantı uğruna madde peşinde koşmanın karşılığı yoktur.
Zanaatınızı ya da ilçenizi anlatan bir madde varsa yapılabilecek bir iş kalır: yanlış bir bilgiyi, güvenilir bir kaynak göstererek düzeltmek. Bu katkı hoş karşılanır; araya işletme adı sıkıştırmak ise reklam sayılır ve geri alınır. Site dışı SEO için ölçü budur: adınızı başkası, kendi isteğiyle ansın. Sitenizin adresini iletin; ücretsiz çekülü tuttuğumuzda adınızın geçtiği yerlere de bakar, oynak taşları notlarıyla bildiririz.
Sahte hesaptan alışveriş yapıp parasını kaptıran biri, ürünü ya da parayı benden istiyor; ona ne cevap vermeliyim?
Sakin ve yazılı cevap verin: o hesabın size ait olmadığını, gerçek hesaplarınızın ve sitenizin hangileri olduğunu belirtin. Elindeki dekontla bankasına ve yetkili kurumlara başvurmasını, hesabı platforma bildirmesini önerin. Yazışmayı saklayın; sizin bildiriminizde de işe yarar. Ona bir borcunuz olup olmadığı ise hukuki bir sorudur; cevabını avukatınızdan alın.
Program mekânımı gösterdi ama adımı hiç anmadı; çekimi anlatan sayfayı yine de açmalı mıyım?
Asıl o zaman açmalısınız. Adınız söylenmediği için izleyen kişi tarifle arar: programın adı ve yanında “taş konak”, “teraslı kahve” gibi sözler. Bu aramaya cevap verecek tek yer, çekimin sizde yapıldığını kendi cümlelerinizle ve kendi fotoğraflarınızla söyleyen sayfanızdır. Programın adını yazıyla anmanız yeterlidir; logosunu ve sahne görüntülerini izinsiz kullanmayın.
Atölyemde yabancı dil bilen kimse yok; yurt dışındaki bir dizine yazılmam bana bir şey kazandırır mı?
Kayıt, o dilde mesaj gelmesine davettir; cevap veremeyeceğiniz bir davet zarar verir. Önce cevabı kimin yazacağını çözün: dil bilen bir yakınınız, anlaştığınız bir çevirmen ya da ihracat işlerinize bakan firma olabilir. Bu kişi belli olduktan sonra tek bir dizinle başlanır ve kayda hangi dillerde yazışabildiğiniz açıkça yazılır. Cevap verecek kimse yoksa beklemek daha doğrudur.
Benim hakkımda madde yok, ama mesleğimi anlatan ansiklopedi maddesinde yanlış bir bilgi var; onu ben düzeltebilir miyim?
Düzeltebilirsiniz; açık ansiklopedilerde bunu herkes yapabilir. Koşulu, doğrusunu güvenilir bir kaynağa dayandırmanızdır: bir kitap, bir üniversite yayını, resmî bir kurumun sayfası. Cümleyi tarafsız yazın; işletmenizin adını ya da sitenizin bağlantısını eklemeyin. Konuyla bağınızı, yani bu mesleği yaptığınızı, maddenin tartışma sayfasında belirtmeniz de iyi bir davranış sayılır. Değişikliğiniz yine de gönüllülerce geri alınabilir.